جراحی زیبایی پلک یا بلفاروپلاستی با ایجاد برشهایی روی پوست پلک انجام میشود و مانند هر جراحی دیگری، روند ترمیم زخم میتواند با تشکیل بافت اسکار همراه باشد. البته قرار گرفتن برش جراحی پلک در چین طبیعی پلک باعث میشود در بسیاری از افراد جای برش پس از بهبود، بسیار ظریف و کممشهود باشد. با این حال، در بعضی افراد ممکن است اسکار به شکل خطی قابل مشاهده، تغییر رنگ، برجستگی یا ناهمواری در محل برش باقی بماند.
مشاهده جای برش در هفتهها و ماههای ابتدایی بعد از جراحی لزوماً به معنی ایجاد یک اسکار دائمی یا نتیجه نامطلوب جراحی نیست. بافت اسکار در طول زمان تغییر میکند و ممکن است به تدریج نرمتر، صافتر و کمرنگتر شود. به همین دلیل، ارزیابی زودهنگام ظاهر اسکار و تصمیمگیری برای درمان آن باید با توجه به زمان سپریشده از جراحی و روند ترمیم انجام شود.
اسکار چیست؟
اسکار یا جای زخم بخشی از روند طبیعی ترمیم پوست پس از ایجاد آسیب یا برش است. هنگامی که پوست در اثر جراحی آسیب میبیند، بدن فرایند ترمیم را آغاز میکند تا بافت آسیبدیده را بازسازی و محل زخم را مستحکم کند. در این فرایند، کلاژن و سایر اجزای بافتی در محل آسیب تجمع پیدا میکنند و به مرور یک بافت جدید در محل برش شکل میگیرد.
بنابراین ایجاد مقداری اسکار بعد از جراحی، بخشی از روند طبیعی ترمیم زخم است و نمیتوان انتظار داشت هر برشی بدون هیچ اثری روی پوست باقی بماند. با این حال، میزان دیده شدن اسکار در افراد مختلف متفاوت است.
در جراحی پلک، این موضوع اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا پوست پلک بسیار ظریف است و محل برش در ناحیهای قرار دارد که از نظر زیبایی اهمیت زیادی دارد. در بلفاروپلاستی پلک بالا، جراح معمولاً برش را در چین طبیعی پلک قرار میدهد تا جای آن پس از بهبود کمتر دیده شود. محل و جهت مناسب برش میتواند در کاهش دیده شدن اسکار نقش داشته باشد.
همچنین باید میان اسکار طبیعی و اسکار غیرطبیعی تفاوت قائل شد. یک خط باریک و کمرنگ در محل برش میتواند بخشی از روند طبیعی ترمیم باشد، در حالی که اسکار برجسته، ضخیم، قرمز، سفت یا همراه با کشیدگی بافت میتواند نیاز به بررسی بیشتری داشته باشد.
دلیل ایجاد اسکار بعد از جراحی پلک چیست؟
تشکیل اسکار بعد از جراحی پلک به یک عامل خاص محدود نمیشود. عوامل مختلفی میتوانند بر نحوه ترمیم محل برش و ظاهر نهایی اسکار تأثیر بگذارند.
نوع و محل برش جراحی
یکی از عوامل مهم، محل قرار گرفتن برش است. در جراحی زیبایی پلک، انتخاب محل مناسب برش اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، جراح تلاش میکند برش را در چین طبیعی پلک یا در خطوطی قرار دهد که بتوان جای زخم را بهتر پنهان کرد. برشهایی که در امتداد چینهای طبیعی پوست قرار میگیرند، معمولاً کمتر جلب توجه میکنند.
ویژگیهای پوست و بدن فرد
توانایی ترمیم زخم در افراد مختلف یکسان نیست. ضخامت پوست، ویژگیهای فردی، سابقه ایجاد اسکارهای برجسته و نحوه واکنش بدن به آسیب میتواند بر ظاهر نهایی جای زخم تأثیر بگذارد. برخی افراد مستعد تشکیل اسکارهای برجسته یا کلوئید هستند. اطلاع پزشک از سابقه چنین اسکارهایی پیش از جراحی اهمیت دارد، زیرا میتوان مراقبتها و اقدامات لازم را با توجه به شرایط فرد در نظر گرفت.
مراقبت از محل جراحی
نحوه مراقبت از زخم در دوره پس از جراحی نیز اهمیت دارد. دستکاری محل بخیه، ایجاد کشش یا آسیب مجدد به زخم و رعایت نکردن توصیههای پزشک میتواند روند طبیعی ترمیم را مختل کند. به همین دلیل، بیمار باید دستورالعملهای پزشک درباره مراقبت از محل برش، زمان مراجعه برای بررسی و در صورت وجود بخیه، زمان مناسب برداشتن آنها را رعایت کند.
التهاب یا عفونت محل زخم
التهاب شدید یا عفونت میتواند روند طبیعی ترمیم زخم را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین در صورت مشاهده علائمی مانند قرمزی شدید و رو به افزایش، ترشح، درد غیرمعمول یا تورم قابلتوجه، باید پزشک را در جریان قرار داد.
کشش بافت و نحوه بسته شدن برش
نحوه نزدیک شدن لبههای زخم و میزان کشش واردشده به پوست نیز میتواند بر کیفیت اسکار تأثیر بگذارد. در جراحیهای ناحیه پلک، به دلیل ظرافت بافت و اهمیت عملکرد پلک، تکنیک جراحی و دقت در بستن محل برش اهمیت زیادی دارد.
درمان اسکار بعد از جراحی پلک
درمان اسکار به نوع، اندازه، رنگ، برجستگی و مدتزمان ایجاد آن بستگی دارد و نمیتوان برای تمام اسکارهای بعد از جراحی پلک یک روش درمانی واحد پیشنهاد کرد. نکته مهم این است که اسکار در ماههای ابتدایی هنوز در حال تغییر است. ممکن است در ابتدا قرمزتر، سفتتر یا واضحتر باشد و با گذشت زمان تغییر کند. در منابع چشمپزشکی نیز اشاره شده است که کامل شدن روند ترمیم اسکار و بافت پس از جراحی پلک ممکن است چند ماه یا بیشتر زمان ببرد.
استفاده از محصولات سیلیکونی
در بعضی موارد، پزشک ممکن است پس از بسته شدن کامل زخم، استفاده از ژل یا ورقههای سیلیکونی را برای کمک به بهبود ظاهر اسکار توصیه کند. سیلیکون یکی از روشهای مورد استفاده برای پیشگیری یا کاهش برجستگی، سفتی، قرمزی و سایر ویژگیهای اسکارهای برجسته است. البته استفاده از هر محصولی در اطراف چشم باید با نظر پزشک و پس از بهبود مناسب زخم انجام شود و نباید ژل یا ورقه سیلیکونی روی زخم باز یا ترمیمنشده قرار گیرد.
لیزر و روشهای تخصصی
اگر اسکار پس از گذشت زمان همچنان از نظر ظاهری برای بیمار قابل توجه باشد، بسته به ویژگیهای آن ممکن است درمانهای تخصصی مانند برخی روشهای لیزری یا سایر روشهای اصلاح اسکار مورد بررسی قرار گیرد. انتخاب لیزر به نوع اسکار، رنگ آن، وضعیت پوست و محل دقیق اسکار بستگی دارد. بنابراین بهتر است بیمار بهجای انتخاب خودسرانه یک روش، ابتدا توسط پزشک معاینه شود.
تزریق دارویی برای اسکارهای برجسته
در اسکارهای برجسته و ضخیم، بسته به تشخیص پزشک ممکن است درمانهای تزریقی نیز مطرح شوند. این روشها بیشتر برای انواع خاصی از اسکار کاربرد دارند و انتخاب آنها به نوع اسکار و شرایط بیمار بستگی دارد.
اصلاح جراحی اسکار
در بعضی موارد خاص، اگر اسکار از نظر ظاهری یا عملکردی مشکل قابلتوجهی ایجاد کرده باشد، ممکن است اصلاح جراحی آن مطرح شود. البته این کار به معنای حذف کامل اسکار نیست؛ هدف از اصلاح جراحی، بهبود شکل، موقعیت یا ظاهر آن است.
از آنجا که پوست پلک ظریف است و اسکار در این ناحیه میتواند روی ظاهر و حتی عملکرد پلک تأثیر بگذارد، تصمیم برای اصلاح جراحی باید با دقت و توسط پزشک متخصص گرفته شود. ارزیابی اسکار در جراحیهای پلاستیک و ترمیمی چشم اهمیت ویژهای دارد، زیرا علاوه بر ظاهر، وضعیت حرکتی و عملکرد پلک نیز باید در نظر گرفته شود.
مراجعه به پزشک برای اصلاح عوارض جراحیهای زیبایی چشم
اگر پس از جراحی زیبایی پلک، جای برش به شکل اسکار برجسته، سفت، پررنگ یا نامنظم باقی مانده است، برای بررسی و درمان اسکار به دکتر پریسا حمامی، جراح چشم و فلوشیپ فوقتخصصی جراحی پلاستیک و ترمیمی چشم و صورت، مراجعه کنید. اسکارهای ایجادشده پس از جراحی پلک در افراد مختلف ظاهر متفاوتی دارند و روش مناسب برای برطرف کردن آنها باید پس از معاینه و بررسی وضعیت محل جراحی مشخص شود.
برای گرفتن نوبت از دکتر پریسا حمامی میتوانید از طریق شمارههای درجشده در سایت اقدام کنید. توجه به این نکته، حائز اهمیت است که تشخیص و درمان بهموقع اسکار و سایر عوارض جراحی پلک میتواند به بهبود ظاهر و عملکرد پلک کمک کند.
