انسداد مجرای اشک یکی از مشکلات آزاردهنده چشمی است که میتواند با اشکریزش مداوم و عفونتهای مکرر همراه باشد و بر کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارد. خوشبختانه امروزه با پیشرفت تکنیکهای جراحی، امکان درمان این عارضه به روشی بدون بخیه و بدون برش پوستی فراهم شده است.
جراحی انسداد مجرای اشک بدون بخیه به روش اندوسکوپیک (endoscopic DCR) یکی از روشهای نوین و کمتهاجمی است که از طریق حفره بینی انجام میشود و بدون ایجاد اسکار روی صورت، مسیر تخلیه اشک را بازسازی میکند. در ادامه این مقاله، به بررسی کامل این روش درمانی و مزایای آن خواهیم پرداخت.
تفاوت بین جراحی اندوسکوپی و جراحی باز مجرای اشک
جراحی اندوسکوپی و جراحی باز هر دو برای رفع انسداد مجرای اشک استفاده میشوند، اما از نظر روش انجام، برش و دوران بهبود تفاوتهای مهمی دارند. در جراحی باز، برای دسترسی به مجرای اشکی، برش کوچکی روی پوست ایجاد میشود و انسداد از طریق این برش اصلاح میگردد. این روش ممکن است با جای زخم قابل مشاهده، دوره نقاهت طولانیتر و احتمال بالاتر عفونت همراه باشد. در مقابل، جراحی اندوسکوپی کاملاً کمتهاجمی است و از مسیر داخلی بینی انجام میشود. بدون برش خارجی، جراح با استفاده از دوربین اندوسکوپی مسیر مسدود شده را باز میکند.

جراحی انسداد مجرای اشک به روش اندوسکوپیک و مزایای آن
جراحی انسداد مجرای اشک به روش اندوسکوپیک مزایای متعددی دارد که این روش را به گزینهای محبوب و مؤثر تبدیل کرده است:
- جراحی کمتهاجمی و سرپایی: این روش بدون نیاز به برشهای بزرگ یا دسترسی گسترده به بافتهای صورت انجام میشود.
- نرخ موفقیت بالا: جراحی اندوسکوپی بیش از ۹۵٪ در باز کردن مجاری اشکی مسدود شده موفقیت دارد.
- بدون جای زخم قابل مشاهده: دسترسی از طریق شکافها و سوراخهای کوچک باعث میشود هیچ اسکار یا جای زخم قابل دید روی صورت باقی نماند.
- درد کم: کمتهاجمی بودن روش باعث کاهش درد و ناراحتی پس از عمل میشود.
- عدم نیاز به برش در کناره بینی یا عضلات اطراف: جراحی بدون ایجاد آسیب به ساختارهای اطراف بینی انجام میشود.
- بهبود سریعتر: زمان بهبودی کوتاه است و بیماران میتوانند فعالیتهای روزانه خود را در مدت زمان کوتاهی از سر بگیرند.
چرا به جراحی انسداد مجرای اشک به روش اندوسکوپیک نیاز داریم؟
انسداد مجرای اشکی مانع تخلیه طبیعی اشک از چشم به داخل بینی میشود. در نتیجه، اشک در کیسه اشکی تجمع پیدا کرده و زمینه عفونت و التهاب ایجاد میشود. علائم این مشکل میتواند شامل موارد زیر باشد:
- اشکریزش مداوم و غیرقابل کنترل
- ترشح چرکی یا مخاطی از چشم
- قرمزی بخش سفید چشم
- تورم دردناک در گوشه داخلی چشم
- التهاب و حساسیت اطراف چشم
- عفونتهای مکرر ملتحمه
- تورم کیسه اشکی
- ایجاد آبسه در موارد پیشرفته
البته باید توجه داشت که همه بیماران مبتلا به انسداد مجرای اشکی نیاز به جراحی ندارند. در برخی موارد، درمانهای دارویی یا روشهای سادهتر میتوانند مشکل را برطرف کنند. تصمیم نهایی برای انجام جراحی، پس از معاینه تخصصی توسط پزشک اتخاذ میشود.
در چه شرایطی انجام جراحی DCR اندوسکوپیک توصیه میشود؟
جراحی اندوسکوپیک انسداد مجرای اشک معمولاً در شرایط زیر توصیه میشود:
- عفونتهای مکرر کیسه اشکی
- اشکریزش شدید که با درمان دارویی بهبود نیافته است
- انسداد کامل مجرای اشکی در تصویربرداری
- تورم و درد مکرر در گوشه داخلی چشم
- ترشحات چرکی مقاوم به درمان
مراحل جراحی مجرای اشک آندوسکوپیک
در این قسمت، مراحل اصلی این عمل جراحی را مرحله به مرحله بررسی میکنیم:
آمادهسازی بیمار: بیمار بسته به شرایط، تحت بیحسی موضعی یا بیهوشی عمومی قرار میگیرد و ناحیه اطراف چشم و بینی بهطور کامل ضدعفونی میشود.
ایجاد دسترسی و تعیین محل انسداد: جراح یک منبع نور فایبر اپتیک ظریف را از طریق سوراخ اشکی وارد میکند تا محل دقیق انسداد مجاری اشکی از داخل بینی شناسایی شود.
ورود اندوسکوپ از طریق بینی: اندوسکوپ باریک مجهز به دوربین و نور، از طریق سوراخ بینی وارد میشود. تصاویر بزرگنماییشده روی مانیتور به جراح امکان مشاهده دقیق انسداد و ساختارهای اطراف را میدهد.
ایجاد مسیر جدید تخلیه اشک: جراح با ابزارهای ظریف آندوسکوپیک، برش کوچکی روی مخاط بینی ایجاد میکند و مسیر جدید بین کیسه اشکی و حفره بینی را باز میکند تا اشک بتواند بهطور طبیعی تخلیه شود.
پاکسازی و بازسازی مسیر اشکی: بافتهای مسدودکننده و ترشحات جمعشده برداشته میشود و مسیر باز شده به اندازه کافی گشاد میگردد. در صورت نیاز، لوله سیلیکونی ظریف برای حفظ باز بودن مسیر قرار داده میشود.
پایان جراحی بدون بخیه و بدون اسکار: تمام مراحل از طریق بینی انجام میشود، بنابراین هیچ برش روی پوست ایجاد نمیشود و محل جراحی بهطور طبیعی ترمیم میشود.

اهمیت مراجعه به پزشک متخصص
انجام جراحی انسداد مجرای اشک به روش اندوسکوپیک نیازمند مهارت و تجربه بالای جراح است تا نتیجهای موفق و کمعارضه حاصل شود. انتخاب پزشک ماهر باعث کاهش خطر عفونت، جابهجایی مسیر مجاری اشکی و مشکلات پس از عمل میشود و روند بهبودی را تسریع میکند. همچنین پیگیری دقیق بعد از عمل و رعایت مراقبتهای توصیه شده، نقش مهمی در موفقیت طولانیمدت جراحی دارد.
برای انجام این عمل کمتهاجمی و با اطمینان، مراجعه به پزشک متخصص و باتجربه ضروری است. دکتر پریسا حمامی شیرزی، جراح چشم و فلوشیپ جراحی پلاستیک و ترمیمی چشم، با تجربه گسترده در انجام جراحیهای اندوسکوپیک مجرای اشک، یکی از بهترین گزینهها برای بیماران است. مراجعه به ایشان تضمینی برای انجام صحیح و ایمن این جراحی و دریافت مراقبتهای پس از عمل خواهد بود.
برای گرفتن نوبت میتوانید از طریق شمارهها درج شده در سایت اقدام کنید.