پتوز چشم بعد از بوتاکس؛ چرا پلک بعد از تزریق دچار افتادگی میشود و آیا قابل درمان است؟
بوتاکس یکی از پرطرفدارترین روشهای جوانسازی صورت است و اگر بهدرستی تزریق شود، معمولاً نتایجی طبیعی و رضایتبخش به همراه دارد. با این حال، یکی از نگرانیهای افرادی که قصد تزریق بوتاکس دارند یا بهتازگی آن را انجام دادهاند، افتادگی پلک یا پتوز چشم بعد از بوتاکس است. دیدن پایین آمدن یکی از پلکها بعد از تزریق میتواند نگرانکننده باشد و حتی این تصور را ایجاد کند که آسیب دائمی رخ داده است.
خبر خوب این است که در بیشتر موارد، این عارضه موقتی است و با گذشت زمان یا درمانهای حمایتی برطرف میشود. نکته مهم این است که بدانید چرا این اتفاق رخ میدهد، چه زمانی طبیعی است، در چه شرایطی باید به پزشک مراجعه کنید و چگونه میتوان احتمال بروز آن را از ابتدا به حداقل رساند.
در ادامه به تمام این سؤالات پاسخ میدهیم.
اگر بعد از بوتاکس یکی از پلکها پایین افتاد، لزوماً به معنای آسیب دائمی نیست.
بسیاری از بیماران بعد از مشاهده افتادگی پلک تصور میکنند عضلات چشم برای همیشه آسیب دیدهاند؛ در حالی که چنین برداشتی معمولاً درست نیست.
بوتاکس با ضعیف کردن موقت فعالیت عضلات عمل میکند. اگر مقدار کمی از دارو به عضلاتی برسد که مسئول بالا نگه داشتن پلک هستند، عملکرد این عضلات نیز بهصورت موقت کاهش پیدا میکند و پلک پایینتر از حالت طبیعی قرار میگیرد.
از آنجا که اثر بوتاکس دائمی نیست، در بیشتر موارد با کاهش تدریجی اثر دارو، عملکرد عضله نیز به حالت طبیعی بازمیگردد. البته مدت زمان بهبودی در افراد مختلف یکسان نیست و به عواملی مانند مقدار دارو، محل تزریق و شرایط بدنی بیمار بستگی دارد.

پتوز چشم بعد از بوتاکس معمولاً دائمی نیست.
برای اینکه دلیل این عارضه را بهتر درک کنیم، لازم نیست وارد جزئیات پیچیده آناتومی شویم. پلک فوقانی توسط عضلهای ظریف بالا نگه داشته میشود. اگر بوتاکس به هر دلیلی از محل اصلی تزریق به سمت این عضله منتشر شود، قدرت انقباض آن کاهش پیدا میکند و پلک دچار افتادگی میشود. به همین دلیل، پزشکان هنگام تزریق بوتاکس در ناحیه پیشانی یا اطراف چشم، محل تزریق و مقدار دارو را با دقت انتخاب میکنند تا احتمال رسیدن بوتاکس به این عضله به حداقل برسد.
چرا بعد از بوتاکس پلک دچار افتادگی میشود؟
برخلاف تصور بسیاری از افراد، افتادگی پلک فقط به نوع بوتاکس مربوط نمیشود. عوامل متعددی میتوانند در بروز این عارضه نقش داشته باشند.
تجربه و مهارت تزریقکننده: شناخت دقیق آناتومی عضلات صورت مهمترین عامل در پیشگیری از این عارضه است. تزریق در نقطه نامناسب یا با زاویه نادرست میتواند احتمال انتشار دارو به عضلات مجاور را افزایش دهد.
انتخاب دوز نامناسب: استفاده از مقدار بیش از نیاز بوتاکس، بهویژه در ناحیه پیشانی، ممکن است احتمال انتشار دارو را بیشتر کند.
تفاوت آناتومی افراد: فاصله ابرو تا حدقه چشم، ضخامت عضلات و محل قرارگیری آنها در همه افراد یکسان نیست. به همین دلیل، یک الگوی ثابت برای همه بیماران مناسب نخواهد بود.
رعایت نکردن مراقبتهای بعد از تزریق: برخی رفتارها در ساعات اولیه پس از تزریق میتوانند باعث جابهجایی دارو شوند، از جمله: ماساژ دادن محل تزریق، دراز کشیدن بلافاصله بعد از بوتاکس، ورزش شدید در همان روز و قرار گرفتن در معرض گرمای زیاد مانند سونا یا جکوزی.
افتادگی پلک بعد از بوتاکس معمولاً چه زمانی ظاهر میشود؟
یکی از سؤالات رایج بیماران این است که اگر قرار باشد پتوز ایجاد شود، چه زمانی خود را نشان میدهد؟ در اغلب موارد، افتادگی پلک بین ۲ تا ۷ روز بعد از تزریق شروع میشود؛ زیرا بوتاکس در این بازه زمانی به تدریج اثر خود را روی عضلات نشان میدهد. البته ممکن است در برخی افراد علائم کمی زودتر یا دیرتر ظاهر شوند. به همین دلیل، اگر بلافاصله بعد از تزریق هیچ تغییری مشاهده نکردید، به این معنا نیست که احتمال بروز پتوز کاملاً از بین رفته است.
چگونه تشخیص دهیم افتادگی پلک طبیعی است یا نیاز به بررسی فوری دارد؟
همه افتادگیهای پلک شدت یکسانی ندارند. برخی موارد خفیف هستند و تنها ظاهر چشم را کمی تغییر میدهند، اما برخی دیگر ممکن است نشانه انتشار بیشتر دارو یا حتی مشکلی غیرمرتبط با بوتاکس باشند. جدول زیر میتواند دید بهتری به شما بدهد.
| معمولاً جای نگرانی ندارد | نیاز به مراجعه سریع به پزشک | وضعیت |
| ✔ | افتادگی خفیف یک پلک | |
| ✔ | احساس سنگینی پلک | |
| ✔ | دوبینی | |
| ✔ | کاهش بینایی | |
| ✔ | درد شدید چشم | |
| ✔ | ناتوانی در بستن کامل پلک | |
| ✔ | خشکی شدید یا سوزش مداوم چشم |
اگر افتادگی پلک با علائمی مانند دوبینی، کاهش دید یا درد شدید همراه باشد، بهتر است هرچه سریعتر توسط چشمپزشک معاینه شوید تا علت دقیق آن مشخص شود.
آیا پتوز بعد از بوتاکس بدون درمان برطرف میشود؟
یکی از اولین سؤالاتی که بعد از افتادگی پلک برای بیماران پیش میآید این است که آیا این وضعیت دائمی است یا به مرور زمان برطرف میشود؟ در بیشتر موارد، پاسخ امیدوارکننده است. از آنجا که اثر بوتاکس دائمی نیست، عملکرد عضلهای که به طور موقت تحت تأثیر دارو قرار گرفته نیز بهتدریج بازمیگردد. به همین دلیل، افتادگی پلک در بسیاری از افراد طی چند هفته تا چند ماه بهبود پیدا میکند.
البته مدت زمان بهبودی در همه افراد یکسان نیست و به عواملی مانند میزان انتشار بوتاکس، مقدار داروی تزریقشده و واکنش بدن فرد بستگی دارد.
نکته مهم این است که اگر افتادگی پلک با علائمی مانند دوبینی، تاری دید یا درد چشم همراه باشد، نباید منتظر برطرف شدن خودبهخودی آن بمانید و لازم است توسط چشمپزشک معاینه شوید.
درمان پتوز چشم بعد از بوتاکس چیست؟
درمان پتوز به شدت افتادگی پلک و علت ایجاد آن بستگی دارد. در بسیاری از موارد، پزشک تنها روند بهبود را تحت نظر میگیرد؛ اما اگر افتادگی پلک باعث اختلال در دید یا فعالیتهای روزمره شود، ممکن است درمانهای کمکی نیز توصیه شوند. هدف درمان، کاهش علائم تا زمانی است که اثر بوتاکس از بین برود و عضله عملکرد طبیعی خود را بازیابد.
چگونه از افتادگی پلک بعد از بوتاکس پیشگیری کنیم؟
بهترین درمان، پیشگیری از بروز این عارضه است. خوشبختانه با رعایت چند نکته ساده میتوان احتمال ایجاد پتوز را به میزان قابل توجهی کاهش داد. مهمترین راهکارها عبارتاند از:
- تزریق بوتاکس را نزد پزشک آشنا با آناتومی عضلات صورت انجام دهید.
- پس از تزریق، توصیههای مراقبتی پزشک را به دقت رعایت کنید.
- تا چند ساعت پس از تزریق دراز نکشید.
- در روز اول از مالش یا فشار دادن محل تزریق خودداری کنید.
- تا ۲۴ ساعت از انجام فعالیتهای ورزشی سنگین، سونا و حمام داغ پرهیز کنید.
رعایت همین نکات ساده میتواند نقش مهمی در جلوگیری از انتشار ناخواسته بوتاکس به عضلات اطراف داشته باشد.
تزریق بوتاکس توسط چشمپزشک چه مزیتی دارد؟
اطراف چشم یکی از حساسترین نواحی صورت است؛ زیرا عضلات مسئول بالا نگه داشتن پلک، حرکات چشم و ابروها در فاصله بسیار کمی از یکدیگر قرار دارند. پزشکی که شناخت دقیقی از آناتومی پلک، عضلات و اعصاب این ناحیه داشته باشد، میتواند محل و دوز تزریق را با دقت بیشتری انتخاب کند و احتمال بروز عوارضی مانند پتوز را کاهش دهد. این موضوع بهویژه در افرادی که سابقه جراحی پلک، پتوز یا سایر مشکلات چشمی دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند.

چه زمانی برای بررسی پتوز بعد از بوتاکس به دکتر حمامی مراجعه کنیم؟
اگر پس از تزریق بوتاکس دچار افتادگی پلک شدهاید و این مشکل با کاهش دید، دوبینی، خشکی شدید چشم یا اختلال در فعالیتهای روزمره همراه است، بهتر است در اولین فرصت توسط چشمپزشک معاینه شوید.
دکتر پریسا حمامی، جراح و متخصص چشم، با بررسی دقیق وضعیت پلک، عملکرد عضلات و علت افتادگی، مشخص میکنند که آیا این عارضه ناشی از انتشار بوتاکس است یا علت دیگری دارد. در صورت نیاز نیز مناسبترین روش درمانی یا مراقبتی برای کاهش علائم و تسریع روند بهبودی به شما پیشنهاد خواهد شد.
برای دریافت نوبت، میتوانید از طریق شمارههای درجشده در سایت با مطب دکتر حمامی تماس بگیرید.