افتادگی پلک مادرزادی آیا درمان دارد؟
افتادگی پلک مادرزادی یا پتوز مادرزادی (Congenital Ptosis) به وضعیتی گفته میشود که یک یا هر دو پلک بالایی نوزاد از بدو تولد به طور غیرطبیعی پایینتر از حالت عادی قرار میگیرد. این وضعیت میتواند علاوه بر تأثیر بر زیبایی صورت، باعث مشکلاتی در بینایی و رشد طبیعی چشمها شود. در اغلب موارد پتوز مادرزادی، یک اختلال مستقل است و با هیچ بیماری سیستمیک دیگری مرتبط نیست. پتوز مادرزادی معمولاً در بدو تولد وجود دارد اما ممکن است در سالهای اول زندگی ظاهر شود. در این مقاله از سایت دکتر پریسا حمامی، به بررسی علتها، علائم، تشخیص و روشهای درمانی افتادگی پلک مادرزادی میپردازیم تا ببینیم آیا این مشکل درمان دارد یا خیر.
علتهای افتادگی پلک مادرزادی
پتوز در نوزادان و کودکان اغلب به دلیل مشکل در عضله ای است که پلک را بالا می برد. این عضله مسئول باز و بسته شدن پلک است و اگر به درستی عمل نکند یا ضعیف باشد، پلک دچار افتادگی میشود. برخی از علل اصلی این وضعیت عبارتند از:

- مشکلات ژنتیکی:
- سندروم بلفاروفیموز: سندرم بلفاروفیموزیس یک اختلال ژنتیکی است که باعث ایجاد مشکلاتی در نحوه رشد پلک می شود. اگر کسی به این سندرم مبتلا باشد، منافذ چشم بسیار باریک و افتادگی پلک ها ظاهر می شود. این بیماری مادرزادی است، به این معنی که شما با آن متولد شده اید.
- سندروم داون: افتادگی پلک یک مشکل رایج در کودکان مبتلا به سندروم داون است. ویژگیهای ساختاری خاص در کودکان مبتلا به سندروم داون، مانند پهن بودن پلکها و چشمهای بادامیشکل، ممکن است بر موقعیت طبیعی پلکها تأثیر بگذارد و افتادگی پلک را تشدید کند.
- اختلالات عصبی:
- فلج عصب سوم جمجمه ای: این عصب وظیفه کنترل پلک ها در چشم را دارد. فلج شدن آن باعث می شود که مردمک چشم بزرگ شده و پلک ها به حالت بسته یا نیمه بسته تبدیل شود.
- سندرم هورنر: سندرم هورنر که به نام فلج سمپاتیک چشمی یا سندرم برنارد هورنر نیز شناخته می شود، یک سندرم عصبی نسبتا نادر است که چشم و بافت های اطراف یک طرف صورت شما را تحت تاثیر قرار می دهد. این بیماری به دلیل اختلال در مسیر عصبی از مغز به سر و گردن ایجاد می شود
- سندروم مارکوس گان: این سندروم یک اختلال نادر عصبی است که روی عضلات پلک و چشم اثر می گذارد. به این صورت که با حرکت عضلات فک، پلک ها نیز حرکت می کنند و پلک ها دچار افتادگی می شوند.
- آسیب های دوران بارداری: در برخی موارد، عفونتها یا آسیبهای دوران بارداری میتوانند باعث ناهنجاریهای رشدی در پلکهای کودک شوند.
علائم افتادگی پلک مادرزادی
کودکان مبتلا به پتوز اغلب سر خود را بالا می برند تا از زیر پلک ها ببینند، یا ممکن است ابروهای خود را در تلاش برای بلند کردن پلک ها بالا ببرند.
- پایین بودن پلک: پلک بالایی کودک به طور غیرعادی پایینتر از موقعیت طبیعی قرار دارد.
- محدودیت در باز شدن چشم: در موارد شدید، پلک ممکن است به قدری پایین باشد که دید کودک را مسدود کند.
- انحراف سر به عقب: کودکانی که دچار افتادگی پلک شدید هستند، ممکن است برای جبران کاهش دید، سر خود را به سمت عقب متمایل کنند.
- مشکلات بینایی: افتادگی پلک میتواند باعث مشکلاتی مانند تنبلی چشم (آمبلیوپی) و آستیگماتیسم شود، زیرا کودک ممکن است نتواند به درستی تمرکز کند.
آیا افتادگی پلک مادرزادی درمان دارد؟
بله، افتادگی پلک مادرزادی درمان دارد و روشهای مختلفی برای اصلاح این وضعیت وجود دارد. انتخاب روش درمانی به شدت افتادگی و میزان تأثیر آن بر بینایی کودک بستگی دارد. برخی از مهمترین روشهای درمانی شامل موارد زیر است:
- جراحی بلفاروپلاستی: جراحی اغلب یک درمان تاثیر گذار است و افتادگی پلک بالا را ترمیم می کند. برخی از کودکان به بیش از یک عمل جراحی نیاز دارند. در مواردی که عضله لواتور به اندازه کافی قوی است، جراح ممکن است طول عضله را کوتاه کند تا پلک به درستی بالا بیاید. اما در مواردی که عضله لواتور بسیار ضعیف است، جراحی شامل اتصال پلک به عضلات پیشانی خواهد بود تا فرد بتواند با بالا بردن ابرو، پلک را نیز بالا بکشد.اگر افتادگی پلک، بینایی کودک را تحت تاثیر قرار نداده باشد معمولا تا سن 3-4 سالگی برای انجام جراحی صبر می کنند.
- درمان غیر جراحی: در موارد خفیف که افتادگی پلک تأثیری بر بینایی ندارد، ممکن است نیاز به جراحی فوری نباشد و پزشک توصیه کند که کودک بهطور منظم معاینه شود. گاهی از عینکهای مخصوص یا قطرههای چشمی استفاده میشود تا از خشکی چشم جلوگیری شده و وضعیت پلک کنترل شود.
- درمان تنبلی چشم: در کودکانی که به دلیل افتادگی پلک دچار تنبلی چشم شدهاند، درمانهای اضافی مانند استفاده از پچ چشم و تمرینات بینایی ممکن است لازم باشد
اگر کودک افتادگی پلک خفیف داشته باشد، ممکن است شدید تر شود؟
پتوز خفیف اغلب زمانی که کودک شما بیدار (چشمان باز) و پر انرژی است قابل مشاهده نیست. با خستگی پلک ها، افتادگی آشکارتر می شود. تمام کودکان مبتلا به افتادگی پلک نیاز به جراحی ندارند، اما مهم است که گزینه های درمانی را با یک متخصص چشم پزشک، بررسی کنید.

مراجعه به پزشک
افتادگی پلک مادرزادی یک مشکل چشمی است که میتواند تأثیرات جدی بر بینایی و رشد طبیعی چشمها بگذارد. خوشبختانه، این وضعیت درمانپذیر است و روشهای جراحی و غیرجراحی برای اصلاح آن وجود دارد. اگر فرزندتان دچار افتادگی پلک است، مشاوره با یک چشمپزشک متخصص و انجام اقدامات درمانی به موقع میتواند از بروز مشکلات جدی در آینده جلوگیری کند. دکتر پریسا حمامی، متخصص و جراح چشم، با صبر و در نظر گرفتن روحیه حساس کودکان، می تواند معاینه و تشخیص افتادگی پلک مادرزادی را برای فرزند شما انجام دهد. برای دریافت نوبت و مشاوره با دکتر حمامی، همین حالا از طریق سایت اقدام کرده یا با شماره های مطب تماس بگیرید.