حمله حاد آب سیاه چیست؟
حمله حاد آب سیاه (Acute Angle-Closure Glaucoma) یک اورژانس چشمی است که نیاز به درمان فوری دارد. در این وضعیت، فشار داخل چشم به طور ناگهانی افزایش مییابد و میتواند در مدت کوتاهی به عصب بینایی آسیب برساند و منجر به از دست دادن بینایی شود. گلوکوم در هر سنی ممکن است رخ دهد اما در افراد مسن شایع تر است و یکی از علل اصلی نابینایی در افراد بالای 60 سال است. هرچه آب سیاه زودتر تشخیص داده شود، خطر از دست دادن بینایی کمتر خواهد شد. در این مقاله از سایت دکتر پریسا حمامی، به بررسی دقیق این بیماری، علائم، علل و روشهای درمانی آن میپردازیم.
آب سیاه (گلوکوم) چیست؟
آب سیاه یا گلوکوم (Glaucoma) یک بیماری چشمی است که معمولاً با افزایش فشار داخل چشم همراه است. در اکثر موارد، آب سیاه به تدریج و بدون درد پیشرفت میکند، اما نوع خاصی از آن به نام آب سیاه زاویه بسته حاد یا حمله حاد آب سیاه به طور ناگهانی رخ میدهد و میتواند عوارض جدی و حتی نابینایی به همراه داشته باشد. گلوکوم زاویه بسته زمانی است که عنبیه و عدسی به هم فشار می آورند و باعث افزایش فشار داخل چشم می شوند.

حمله حاد آب سیاه چیست؟
حمله حاد آب سیاه زمانی رخ میدهد که مسیر تخلیه مایع داخل چشم به طور ناگهانی مسدود میشود. در حالت طبیعی، مایعی به نام زلالیه در داخل چشم جریان دارد که از طریق شبکه ترابکولار در زاویه بین قرنیه و عنبیه خارج میشود. در حمله حاد آب سیاه، این زاویه به طور ناگهانی بسته میشود و مایع نمیتواند به درستی تخلیه شود. این وضعیت باعث افزایش سریع فشار داخل چشم و ایجاد آسیب به عصب بینایی میشود.
علائم حمله حاد آب سیاه
- درد شدید چشم: یکی از مشخصترین علائم حمله حاد آب سیاه، درد شدید در یک یا هر دو چشم است.
- تاری دید: بیماران ممکن است به طور ناگهانی با کاهش دید یا تاری دید مواجه شوند.
- دیدن هالههای رنگی: در اطراف منابع نوری مانند چراغها، ممکن است هالههای رنگی مشاهده کنید.
- قرمزی چشم: چشمها ممکن است به دلیل فشار زیاد داخل چشم قرمز شوند.
- تهوع و استفراغ: در برخی از موارد، بیماران ممکن است دچار تهوع و استفراغ شوند که اغلب به دلیل شدت درد و افزایش فشار داخل چشم است.
- سردرد شدید: سردرد ناگهانی و شدید نیز ممکن است همراه با دیگر علائم ظاهر شود.
علل حمله حاد آب سیاه
حمله حاد آب سیاه زمانی رخ میدهد که زاویه بین عنبیه و قرنیه به طور ناگهانی مسدود شود. عوامل زیر میتوانند خطر بروز این وضعیت را افزایش دهند:
- سابقه خانوادگی: اگر افراد خانواده شما مبتلا به آب سیاه باشند، احتمال بروز این بیماری در شما نیز افزایش مییابد.
- سایز چشم کوچک: افراد با چشمهای کوچکتر (بهخصوص کسانی که دچار دوربینی هستند) بیشتر در معرض حمله حاد آب سیاه قرار دارند.
- بالا رفتن سن: با افزایش سن، احتمال بروز آب سیاه زاویه بسته افزایش مییابد. افراد بالای 40 سال بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند.
- نژاد: برخی از نژادها، مانند افراد آسیایی و اسکیموها، بیشتر در معرض خطر حمله حاد آب سیاه قرار دارند
- مصرف برخی داروها: برخی داروها، بهویژه داروهای ضد آلرژی یا ضد افسردگی، میتوانند خطر حمله حاد آب سیاه را افزایش دهند.
تشخیص حمله حاد آب سیاه
هر معاینه پزشکی با پرسیدن سؤالاتی در مورد علائم و سابقه پزشکی از شما، از جمله اطلاعات مربوط به تاریخچه خانواده و ژنتیک، توسط چشم پزشک آغاز می شود. سپس یک معاینه کامل از چشم انجام می شود و آزمایشات زیر در صورت لزوم تجویز خواهند شد.
- گونیوسکوپی: در این آزمایش چشمپزشک زاویه بین قرنیه و عنبیه را بررسی میکند تا ببیند آیا مسدود شده است یا خیر.
- اسلیت لامپ: توسط یک میکروسکوپ و نوری که به آن وصل شده، چشم پزشک داخل چشم شما را معاینه می کند. در این معاینه علائم اولیه بسیاری از بیماری ها قابل تشخیص است.
- اندازهگیری فشار داخل چشم: انجام تست های اندازه گیری فشار چشم (IOP). برای تشخیص افزایش فشار داخل چشم از ابزارهایی مانند تونومتر استفاده میشود.
- بررسی عصب بینایی: چشمپزشک با استفاده از افتالموسکوپ، سلامت عصب بینایی را بررسی میکند تا از آسیب احتمالی جلوگیری شود.
- تصویربرداری: تست های تصویربرداری مانند توموگرافی انسجام نوری یا اولتراسوند جهت بررسی بیشتر انجام می شوند.
درمان حمله حاد آب سیاه
حمله حاد آب سیاه یک وضعیت اورژانسی است و نیاز به درمان سریع دارد. هدف از درمان، کاهش فشار داخل چشم و باز کردن زاویه مسدود شده است. برخی از روشهای درمانی شامل موارد زیر است:
- استفاده از داروها: شامل تیمولول، قطره چشمی پیلوکارپین و بریمونیدین و استازولامید خوراکی است. داروهای کاهشدهنده فشار داخل چشم (مانند بتابلوکرها و مهارکنندههای کربونیک آنهیدراز) به طور موقت میتوانند فشار چشم را کاهش دهند.
- لیزر درمانی: یکی از موثرترین روشهای درمان حمله حاد آب سیاه، استفاده از لیزر است. لیزر ایریدوتومی یک روش غیرتهاجمی است که در آن یک سوراخ کوچک در عنبیه ایجاد میشود تا مایع زلالیه بتواند به راحتی تخلیه شود و فشار داخل چشم کاهش یابد. اگر یک دوره گلوکوم حاد با زاویه بسته در یک چشم داشته باشید، احتمالا پزشک شما ایریدوتومی را روی هر دو چشم انجام می دهد.
- جراحی: اگر لیزر درمانی و داروها نتوانند فشار داخل چشم را کنترل کنند، جراحی ممکن است ضروری باشد. در این روشها، یک مسیر جدید برای تخلیه مایع از داخل چشم ایجاد میشود.
پیشگیری از حمله حاد آب سیاه
به طو کلی معاینات دوره ای توسط چشم پزشک می تواند ریسک ابتلا را به شدت کاهش دهد. اگر زیر 40 سال دارید، معاینه جامع چشم را هر 5 تا 10 سال یکبار انجام دهید. اگر 40 تا 54 سال دارید، هر 2 تا 4 سال یکبار؛ اگر 55 تا 64 سال دارید، هر 1 تا 3 سال یکبار؛ و اگر بالای 65 سال دارید، هر 1 تا 2 سال یکبار به چشم پزشک مراجعه کنید.

بهترین پزشک برای درمان حمله حاد آب سیاه
حمله حاد آب سیاه یک وضعیت خطرناک است که نیاز به تشخیص و درمان فوری دارد. اگر فشار داخل چشم به موقع کاهش نیابد، ممکن است عصب بینایی بهطور دائمی آسیب ببیند. با توجه به خطرات جدی این بیماری، آگاهی از علائم و مراجعه سریع به چشمپزشک در صورت بروز مشکلات بینایی میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند. اگر دچار علائم حمله آب سیاه شده اید یا برای جلوگیری از این عارضه، نیاز به معاینات دوره دارید، می توانید به مطب دکتر پریسا حمامی، متخصص و جراح چشم، مراجعه کنید. دکتر حمامی با ارائه بهترین برنامه های درمانی، در کوتاهترین زمان ممکن، به رفع مشکلات بینایی شما کمک می کند. جهت رزرو نوبت و مشاوره می توانید همین حالا از طریق سایت اقدام کرده یا با شماره های مطب تماس بگیرید.