دژنراسیون ماکول

دژنراسیون ماکول

دژنراسیون ماکولا (Macular Degeneration)، یا AMD، یک بیماری چشمی است که به تدریج باعث کاهش بینایی مرکزی و در نهایت از دست دادن آن می‌شود. دژنراسیون ماکولا بر بخش مرکزی شبکیه (ماکولا) تأثیر می‌گذارد. شبکیه در پشت چشم قرار دارد و دید مرکزی را کنترل می کند که برای دید واضح و تمرکز بر جزئیات مهم مانند خواندن، نوشتن و شناسایی چهره ‌ها ضروری است.

انواع دژنراسیون ماکولا

دو نوع دژنراسیون ماکولا وجود دارد: خشک و مرطوب.

• دژنراسیون ماکولا نوع خشک (Dry AMD): تقریباً 90 درصد از افراد مبتلا به دژنراسیون ماکولا دارای نوع خشک آن هستند. در این نوع، ماکولا نازک شده و به مرور زمان رسوبات کوچک زرد رنگی به نام دروسن در زیر شبکیه تجمع می‌یابند. این رسوبات باعث اختلال در عملکرد ماکولا و در نتیجه کاهش بینایی می‌شوند.
• دژنراسیون ماکولا نوع مرطوب (Wet AMD): دژنراسیون ماکولا مرطوب (اگزوداتیو) زمانی اتفاق می‌افتد که رگ‌ های خونی غیرطبیعی در زیر شبکیه و ماکولا ایجاد می‌شوند. “اگزوداتیو” اصطلاحی است که به نحوه تراوش مایعات اشاره دارد. به دلیل تجمع مایع، برآمدگی در ماکولا شما ایجاد می شود. ممکن است نقاط تاریکی را در مرکز بینایی خود مشاهده کنید. حدود 10 درصد از افراد مبتلا به دژنراسیون ماکولا دارای نوع مرطوب هستند که می تواند به سرعت منجر به از دست دادن کامل بینایی مرکزی شود.

علائم دژنراسیون ماکولا

علائم این بیماری به مرحله و شدت آن بستگی دارد. AMD خشک در 3 مرحله اتفاق می افتد: زودرس، متوسط ​​و دیررس. دژنراسیون ماکولا یک بیماری است که با گذشت زمان معمولا شدیدتر می شود. برخی از علائم آن شامل موارد زیر هستند.

• تاری دید: یکی از اولین علائم، تاری دید مرکزی است که ممکن است فرد را در خواندن یا دیدن جزئیات دقیق دچار مشکل کند.
• دید موج ‌دار: خطوط صاف مانند خطوط یک جدول یا نوشته ‌ها ممکن است موج ‌دار یا خمیده به نظر برسند.
• ایجاد لکه ‌های تاریک: لکه ‌های تاریک یا خالی در میدان دید مرکزی به مرور زمان پدیدار می‌شوند.
• مشکل در تشخیص چهره‌ ها: کاهش دید مرکزی می‌تواند شناسایی چهره‌ ها را برای فرد دشوار کند.
• کاهش تشخیص رنگ ‌ها: در موارد پیشرفته، ممکن است فرد در تشخیص دقیق رنگ ‌ها دچار مشکل شود.

علل دژنراسیون ماکولا

عوامل متعددی می‌توانند خطر ابتلا به دژنراسیون ماکولا را افزایش دهند. این عوامل عبارتند از:

• افزایش سن: ریسک ابتلا به دژنراسیون ماکولا با افزایش سن به ‌ویژه در افراد بالای ۵۰ سال بیشتر می‌شود.
• ژنتیک و سابقه خانوادگی: وجود سابقه دژنراسیون ماکولا در خانواده می‌تواند خطر ابتلا را افزایش دهد.
• سیگار کشیدن: سیگار یکی از عوامل مهم در تشدید و تسریع دژنراسیون ماکولا است.
• فشار خون بالا: فشار خون بالا می‌تواند به رگ ‌های خونی شبکیه آسیب برساند.
• چاقی و عدم فعالیت بدنی: عدم فعالیت بدنی و چاقی خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهند.
• تغذیه نامناسب: کمبود مواد مغذی مانند ویتامین‌های A، C، E و روی می‌تواند خطر ابتلا به دژنراسیون ماکولا را افزایش دهد.
• قرار گرفتن در معرض نور ماوراء بنفش (UV): مواجهه طولانی مدت با نور خورشید می‌تواند به شبکیه آسیب برساند.

روش‌های تشخیص دژنراسیون ماکولا

دژنراسیون ماکولا به ندرت در مراحل اولیه علائم ایجاد می کند، بنابراین معاینه چشم سالانه بسیار مهم است. تشخیص زودهنگام دژنراسیون ماکولا می‌تواند به کنترل و جلوگیری از پیشرفت بیماری کمک کند. روش‌های تشخیص شامل:

• معاینه چشمی: یک چشم‌پزشک از دستگاه ‌های مخصوص برای بررسی شبکیه و ماکولا استفاده می‌کند.
• آزمون آمسلر گرید: در این تست، بیمار یک شبکه از خطوط را می‌بیند و اگر خطوط موج‌دار یا شکسته به نظر برسند، احتمال دژنراسیون ماکولا وجود دارد.
• آنژیوگرافی فلورسین: پزشک یک رنگ زرد به نام فلورسین را به ورید بازوی شما تزریق می کند. یک دوربین مخصوص، رنگ را هنگام عبور از رگ های خونی چشم شما ردیابی می کند و عکس می گیرد. عکس‌ها می‌توانند هر گونه نشتی را در زیر ماکولا آشکار کنند.
• توموگرافی انسجام نوری (OCT): این دستگاه تصویربرداری تصاویر دقیقی از پشت چشم شما از جمله شبکیه و ماکولا می گیرد. توموگرافی انسجام نوری تهاجمی یا دردناک نیست. به سادگی به یک لنز نگاه می کنید و دستگاه عکس می گیرد.

درمان دژنراسیون ماکولا

درمان دژنراسیون ماکولا به نوع و شدت بیماری بستگی دارد. در حالی که درمان کاملی برای این بیماری وجود ندارد، اما روش ‌هایی برای کند کردن روند بیماری وجود دارد:

• مکمل‌ های ویتامینی: مطالعات نشان داده‌اند که مصرف مکمل‌ های حاوی ویتامین C، ویتامین E، روی، مس و لوتئین می‌تواند پیشرفت نوع خشک دژنراسیون ماکولا را کند کند.
• داروهای ضد رشد عروق خونی (در نوع مرطوب): دارو هایی مانند آفلیبرسپت (Eylea) و رانیبیزوماب (Lucentis) که به صورت تزریقی در چشم استفاده می‌شوند، می‌توانند رشد عروق خونی غیرطبیعی را متوقف کرده و نشت مایعات را کنترل کنند.
• لیزر درمانی: در برخی موارد نوع مرطوب دژنراسیون ماکولا، از لیزر برای بستن رگ ‌های خونی غیرطبیعی استفاده می‌شود.
• تمرینات بینایی: برای کمک به افراد در سازگاری با کاهش بینایی مرکزی، تمرینات بینایی و استفاده از وسایل کمکی مانند ذره‌بین ‌ها و عینک‌ های مخصوص توصیه می‌شود.

پیشگیری از دژنراسیون ماکولا

برای کاهش خطر ابتلا به دژنراسیون ماکولا می توانید این اقدامات را انجام دهید:

• سیگار را ترک کنید.
• وزن خود را متعادل نگه دارید.
• از نظر بدنی فعال بمانید.
• فشار خون و سطح کلسترول سالم را حفظ کنید.
• رژیم غذایی مدیترانه ای را دنبال کنید.

بهترین پزشک برای درمان دژنراسیون ماکولا

AMD در برخی افراد بسیار آهسته و در برخی دیگر سریعتر اتفاق می افتد. اگر AMD زودرس دارید، ممکن است برای مدت طولانی متوجه کاهش بینایی خود نشوید. به همین دلیل مهم است که به طور منظم معاینه چشم انجام دهید تا متوجه شوید که آیا AMD دارید یا خیر. دکتر پریسا حمامی، جراح و متخصص چشم پزشک، با معاینه دقیق و تشخیص درست، شما را از هر گونه مورد مشکوک به دژنراسیون ماکولا آگاه می کند. برای مشاوره با دکتر حمامی و رزرو نوبت می توانید با شماره های مطب تماس گرفته یا از طریق سایت اقدام کنید.